Allegra
La scoula cumünela da Samedan es üna da las pochas scoulas populeras da la Svizra da fuonz sü bilinguas. Da la scoulina fin in nouvevla classa vain praticheda l'immersiun in rumauntsch e tudas-ch. Nossa scoula es mneda e spordscha garanzia da qualited tres evaluaziun interna ed externa.
Sar Robert Cantieni es il mneder da nossa scoula.
Scoulina
Ils iffaunts da tschinch e ses ans frequaintan, tuot tenor lur quartier, la scoulina da Puoz, da Mulin u da Cho d’Punt. Üna quarta mussedra, l’uscheditta accumpagnedra linguistica, intensifichescha il contact cul rumauntsch tenor il princip “üna persuna – üna lingua”. L’accumpagnedra linguistica es preschainta listess lönch in mincha scoulina.
La scoulina vain mneda cun temps da bloc (08.30 – 11.30 plus duos zievamezdis), que chi voul dir, cha’ls iffaunts da tschinch ans haun scoulina düraunt quatter aunzmezdis ed ün zievamezdi, ils iffaunts da ses ans düraunt tschinch aunzmezdis ed ün zievamezdi. Il temp da preschentscha maximel da l’aunzmezdi s’amunta a quatter uras e desch minuts, il temp minimel a trais uras. La düreda vain fixeda dals genituors.
Scoula primara
In scoula primara vegnan circa duos terzs da las lecziuns instruidas in rumauntsch ed ün terz in tudas-ch. In prüma e seguonda classa vain mantgieu il princip „üna persuna – üna lingua“, que chi voul dir, cha la magistra da classa instruescha ils rams in rumauntsch ed ün oter magister ils rams in tudas-ch. A partir da la terza classa instruescha la listessa persuna rams in rumauntsch ed in tudas-ch, la lingua nu müda però infra üna lecziun. A la fin da la sesevla classa succeda il müdamaint in scoula reela u secundara. Pussibel es eir il müdamaint i’l gimnasi.
Eir la scoula primara vain mneda cun temps da bloc (08.30 – 11.30). Pel temp aunz e zieva l’instrucziun da la bunura sto a dispusiziun üna canorta.
S-chelin ot
Il s-chelin ot consista da la scoula reela e secundara. Eir scolaras e scolars da Bever e da Schlarigna frequaintan nos s-chelin ot. L’intermediaziun da la materia d’imprender succeda in möd biling. Impè dal princip „üna lecziun – üna lingua“ vain applicho quel da „l’adöver da lingua integro“. Que voul dir, cha las lecziuns sun bilinguas. Il böt da quist princip es da ragiundscher üna bilinguited equilibreda in tuot ils rams e temas.
Grazcha al model C cun trais nivos i’ls rams rumauntsch, tudas-ch, matematica/geometria ed inglais es que pussibel a mincha scolar(a) – saja da la reela u da la secundara – da frequenter in quists rams il nivo, chi correspuonda a sias capaciteds.
Il sistem da nivos pussibiltescha üna permeabilted pü granda per scolaras e scolars e cotres la furmaziun da gruppas d’imprender pü omogenas. Il böt da la scoula es que da resguarder auncha meglder ils differents duns, interess e capaciteds da noss scolars e da garantir üna scoula cun uschè pochs surdumandos e suotdumandos scu pussibel.
Promoziun integreda
Scolaras e scolars cun difficulteds d’imprender sun integros in lur classas d’eted e vegnan specielmaing chüros e promovieus in classa tres pedagogas curativas.
Integraziun linguistica
Sch’ün iffaunt d’ün oter territori linguistic fo müdeda a Samedan e nu so üna u tuottas duos linguas d’instrucziun, schi al spordscha la scoula düraunt duos ans traunter 5 e 10 lecziuns da lingua per eivna (rumauntsch e/u tudas-ch). Quist agüd d’integraziun nu succeda per regla cun lecziuns supplementeras, dimpersè tenor cunvegna cul magister da classa düraunt l’urari reguler da l’iffaunt.
Cuors da lingua per genituors
Insembel cull’Uniun dals Grischs/Lia rumauntscha organisescha la scoula cuors da lingua per genituors, chi vulessan imprender rumauntsch per pudair accumpagner linguisticamaing a lur iffaunts da scoulina e da prüma classa.
Temps da bloc e canorta „Arch in tschêl“ in scoula primara
La scoula primara ho temps da bloc düraunt ils aunzmezdis. Ils iffaunts haun eir la pussibilted da frequenter üna canorta. Que significha, cha la scoula cumünela dispuona da las structuras da chürer als iffaunts traunter las 07.45 e las 12.00.
Canorta
Ils iffaunts da la primara paun ir in üna canorta düraunt ils temps sainz’instrucziun da l’aunzmezdi. Ella es avierta da las 07.45 a las 08.30 e da las 11.15 a las 12.00. La canorta as rechatta in üna staunza da scoula, munida cun gös da tuottas sorts, cudeschs per differentas eteds scu eir materiel da disegner e zambrager. Tuot que po gnir druvo gratuitamaing. Eir lezchas paun gnir fattas.
Üna chürunza survaglia la canorta. Ella discuorra impustüt rumauntsch culs iffaunts.
Cor facultativ da scolars „Las Filomelas da Samedan“
Il magister da nos cor da scolars es magister da chaunt diplomo ed ho grand’experienza scu dirigent da cors. Suot sia direcziun haun lö las prouvas: üna vouta l’eivna in trais gruppas. Illas gruppas dal s-chelin bass e mezzaun vegnan chantos impustüt canons e chanzuns ad üna e duos vuschs. Illa gruppa dal s-chelin ot vegnan resguardos, scha mê pussibel, eir giavüschs persunels dals giuvens (rock, pop).
I’ls ultims ans s’haun las „Filomelas“ preschantedas regulermaing ad occurrenzas localas, regiunelas e dafatta naziunelas, e que es lur böt da’s parteciper minch’an a singuls arrandschamaints da chaunt.







